58 GƯƠNG MẶT HỌC BỔNG VÌ YÊU THƯƠNG

Cuộc sống có đôi khi được ví như một khối Rubik đen trắng lẫn lộn, cứ xoay vần mãi để kiếm tìm sự vẹn nguyên, nhưng liệu cái màu đen trắng ẩn hiện trong đời người có thể nào phủ mờ qua những bước chuyển rubik theo thời gian…

Ngày ấy, trên con đường chia sẽ ước mơ, chúng tôi bắt gặp thật nhiều những mảng màu đa chiều tối sáng của cuộc sống, để rồi thầm cảm ơn sự miệt mài đã mang chúng tôi đến gần hơn với mỗi số phận…

Dõi theo bước chân nhỏ xíu của cậu bé Duy Tính, hai gót đã chai sạn, lồi lõm những mảng da bong tróc rỉ máu vì phải ngâm mình dưới nước hàng giờ liền để canh lú ở mé sông dù giữa trưa nắng gắt hay đêm lạnh thấu, vì con tôm con cá là nguồn sống của cả nhà. Nơi xã biển nghèo Nam Thái A đeo mang biết bao phận đời ngụp lặn trong sương gió, để rồi thấu hiểu hơn tiếng thở dài của Minh Phúc khi ngày đêm lao đao vất vã nghiệp mưu sinh, nhưng cậu bé 16 tuổi vẫn khát khao lắm được đến lớp dù là những buổi học mà mắt cứ díu chặt lại sau một đêm thức trắng vì canh lú, rồi nào là thọc dừa, phụ hồ, khuân vác...Có những lúc vì gánh nặng mà ước mơ đèn sách phải tạm gác lại để nhường chỗ cho lo toan, vậy mà mỗi khi nhìn thấy chúng bạn đến lớp, kêu gọi í ới, bao nhiêu kỷ niệm tuổi học trò cứ ùa về là bấy nhiêu nước mắt rơi. Có lẽ vậy mà Danh Tường đã quyết tâm đến lớp dù em không biết tương lai sẽ ra sao, khi ba đi làm xa, chỉ có mấy mẹ con bám víu nhau mà sống. Có cả những trăn trơ vì ước nguyện sum vầy như Văn Anh, Minh Anh, Thị Hạnh, Kiều Oanh, Văn Quang, Neang Nách, Ái Huê hay Thu Hiền…cứ mãi mong ngóng những phút yên bình, đoàn tụ bên gia đình, nhưng chỉ là viễn cảnh xa mờ, vết hằn trong tâm thức bỗng rõ hơn, đau nhói hơn khi sự hiện hữu của mẹ hoặc cha không còn nữa để rồi chỉ còn xót lại nỗi ám ảnh hay chỉ biết giấu nước mắt và sự mất mát đằng sau nụ cười trong veo…  

Nhưng sau mỗi cơn mưa trời lại tỏa rạng, sớm mai bình minh về gõ cửa mang theo cả ánh nắng sưởi ấm giá lạnh, lúc ấy hy vọng như cánh buồn đỏ thẳm vượt đại dương, xuyên gió ngàn, vững tin ở một ngày mai tươi đẹp hơn. Cô bé Minh Phượng  vẫn luôn ấp ủ giấc mơ trở thành cô giáo dù gia đình quanh năm chật vật bởi sự nghèo khó. K’Hiền không quản nắng mưa, đường xá lầy lội miệt mài đến lớp vì em muốn trở thành y tá chữa bệnh cho người nghèo dù 2 mẹ con Hiền chỉ ở trong một căn nhà gỗ cất tạm trên một triền dốc, thiếu thốn mọi bề, đến cả chiếc bàn học cũng chỉ là thanh gỗ dài, bữa ăn chỉ có rau rừng đạm bạc. Cũng như Hồ Thị Liễu, cô bé 14 tuổi nhưng mang trên vai gánh nặng thay mẹ thay cha gìn giữ bếp lửa của gia đình, làm lụng từ tấm bé để nuôi em ăn học, tất tã từ sáng đến tối ở rẫy sắn, chăm một đàn dê 6 con vậy mà trên môi luôn nở nụ cười lạc quan. Hàng ngày đến lớp Liễu chỉ bài cho một số bạn học yếu hơn mình, rồi cả việc đi vận động khi bạn nghỉ học. Khánh My, Quỳnh Giao, Thu Nga, Vân Anh…cũng yêu trường yêu lớp, dù khó khăn cũng quyết tâm không bỏ lỡ giấc mơ học đường. Đến cả Minh Thúy, Ngọc Lan, Thu Hiền có sức khỏe đau yếu hay hình hài không vẹn nguyên như K’Niêm vẫn luôn rạng ngời ánh hy vọng. Và ước mơ ấy không chỉ hiện rõ trên từng gương mặt, ánh mắt, trong từng giấc ngủ mà cả những bức tranh tuyệt đẹp của Doãn Cúc và Cẩm Tú – hai cô họa sỹ nhỏ của tương lai tỉ mỉ khắc từng nét vẽ. 

Chúng tôi có thể kể cho các bạn nghe câu chuyện của cả 58 em – 58 bông hoa ngát hương đang hướng về mặt trời và từng ngày nuôi dưỡng khát vọng sống. Mỗi một câu chuyện là một góc khuất đầy bế tắc nhưng không đượm nỗi bi ai, không oán than, tất cả đều được khõa lấp bởi tình yêu thương và sự đồng điệu, bởi sự sẽ chia và thấu hiểu, để một ngày nào đó rubik số phận sẽ chỉ là một màu trắng tươi mới, tinh tươm và sung túc trong tâm khảm mỗi chúng ta.

Quỹ thiện nguyện Vì Yêu thương, 12/12/2015

K’HIỀN – CÔ BÉ VỚI GIẤC MƠ TÌNH NGUYỆN

Ở thôn Liêng Đơng, nơi nằm cách biệt so với trung tâm xã Phi Liêng, huyện Dam Rong, tỉnh Lâm Đồng luôn truyền nhau câu chuyện của cô bé dân tộc K’Ho 16 tuổi đầy nghị lực, K’Hiền. Con đường ra vào thôn vừa chật hẹp lại gồ ghề dốc đá, hai bên là rừng cây heo hút, những lúc mưa ngập thì đường trở nên lầy lội và trơn trượt. Vậy mà con đường ấy chẳng thể làm nản lòng sự hiếu học của K’Hiền. Ngày ngày, hai buổi sáng chiều em đều chăm chỉ đạp xe đến lớp.

Mồ côi cha từ tấm bé, cuộc sống của 2 mẹ con lao đao vất vã, thêm nỗi cô quạnh, không người thân thích. Quanh năm dù có “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” cũng không đủ tiền để trang trãi cơm ăn áo mặc, có những bữa ăn chỉ là rau rừng với cơm trắng. Mùa lạnh thì càng túng quẫn hơn vì mẹ không xin được việc lại hay đau yếu nên sức lực dần cạn kiệt. Thế nhưng đối mặt với những khắc nghiệt của số phận, mẹ Hiền không ai oán, thở than, chỉ biết miệt mài lao động, làm đủ mọi nghề, mọi việc chân tay để dành tiền cho Hiền đến lớp, từ hái cà, khuân vác, giúp việc, đan nứa…Mẹ em tìm cách vay vốn để chăn nuôi nhưng vì biết không có khả năng trả nợ nên cứ ôm mãi ước mơ có một còn bò giống nuôi lớn, làm của hồi môn khi Hiền trưởng thành.  Năm lớp 7, vì quá khó khăn, Hiền đã từ bỏ giấc mơ học đường của mình, em ở nhà phụ mẹ hái cà thuê, ngày cuối tuần, nếu 2 mẹ con làm quên cả ăn trưa sẽ kiếm được 200 ngàn. Em chắt chiu dành dụm từng đồng để nuôi hy vọng một ngày nào đó quay trở lại trường cùng thầy cô, bè bạn. Và ước nguyện thành hiện thực, sự gián đoạn không làm em nản chí, Hiền vẫn luôn là học sinh khá giỏi của lớp, là thành viên của đội tuyển học sinh giỏi môn Sinh.

Cô bé có gương mặt hiền lành, phúc hậu ấy luôn mang trong mình lòng yêu thương và sự sẻ chia. Ít ai biết rằng, dù hoàn cảnh nghèo khổ nhưng Hiền rất yêu thích hoạt động tình nguyện ở nhà thờ, bất kỳ chương trình nào của địa phương em đều sắp xếp tham gia phụ các cô chú trong đoàn phát quà, làm hoạt náo viên...Hiền tâm sự rằng, hồi bé những lúc ốm đau không có tiền chạy chữa, sơ Cúc Sơ luôn cho em thuốc uống và động viên tinh thần 2 mẹ con. Lẽ vậy Hiền ước mơ được làm y tá đễ chữa bệnh cho người nghèo và làm thật nhiều việc tốt. Ước mơ ấy thật trong veo và đáng trân trọng biết bao, rồi mai đây, trên con đường đời, dù chông gai cũng sẽ dẫn lối Hiền đi bởi lẽ sự chân thành sẽ mang yêu thương đến thật gần bên em.

DANH TƯỜNG – GIẤC MƠ “THẤM ĐẪM” NHỮNG GIỌT MỒ HÔI

Cậu bé Danh Tường dù chỉ mới 14 tuổi nhưng trên vai trĩu nặng những lo toan, nhọc nhằn của cuộc sống. Hàng ngày, sau giờ đến lớp, cơm chưa kịp bỏ bụng thì vội vã đi làm thêm, bao nhiêu vất vã cũng chẳng nề hà chi vì Tường thấu hiểu cái cảnh lam lũ của gia đình, lúc thì khuân vác, phụ hồ, làm mực khô…đủ mọi nghề…số tiền ít ỏi ấy dành dụm để lo cho việc học của Tường và 2 em trai. Mỗi ngày Tường phải đạp xe gần 10 km để đi làm, có khi đến 6-7 giờ tối mới về đến nhà, chiếc xe đạp cọc cạch có lúc dở chứng hư giữa đường, đoạn đường xa càng trở nên gian nan hơn. Về đến nhà tay chân run rẩy vì đói, mắt mờ chệnh choạng vì mệt, nhưng bài vỡ của ngày hôm sau không thể dở dang…Cứ mỗi lần nhắc đến những vất vã, cậu bé 14 tuổi ấy không kìm được nước mắt…

Cha mẹ Tường đều thất học, đến cái chữ cũng không biết, quanh năm đầu tắt mặt tối kiếm kế sinh nhai. Công việc làm mướn của mẹ nào có ổn định, những lúc gánh hàng rong ế ẩm, mẹ lại đi giúp việc nhà, cắt cỏ, làm mực…thu nhập 50-70 ngàn/ngày, nhưng phải gồng gánh lo cho cả nhà 5 miệng ăn, 2 em Tường lại đang ở tuổi ăn tuổi lớn. Cha Tường thì lao đao lắm với cái nghề đi ghe đi biển, được mùa cá cả nhà vui mừng nhưng đã 2-3 năm nay, cha đi biền biệt chưa về, mọi gánh nặng đều đổ dồn lên vai mẹ. Là con cả, Tường chỉ biết san sẽ nặng nhọc ấy bằng cách phụ mẹ làm việc nhà, lo cho các em, đi làm thêm để trang trãi chi phí gia đình. Đã có lúc Tường nghỉ học một thời gian, năm lớp 8, khi cuộc sống quá khó khăn và bế tắc, nhưng rồi được bạn bè và thầy cô yêu mến, động viên em quay lại lớp, Tường đã tiếp tục cố gắng thực hiện giấc mơ của mình- giấc mơ “thấm đẫm” những giọt mồ hôi mặn chát…

Nhắc đến Tường, cô giáo chủ nhiệm chỉ mong sao em có thể vững tâm theo đuổi con đường học hành đến nơi đến chốn. Học lực của Tường chỉ ở mức trung bình nhưng sự nghị lực và tháo vát của em khiến ai cũng nể phục. Ước mơ của Tường là trở thành một kỹ sư về điện, cơ khí…hoặc chuyên ngành công nghệ thông tin, cứ mỗi lần xem những sản phẩm công nghệ mới ra đời, em lại ước là người khám phá ra nó.  Cậu bé có gương mặt đượm nét ưu tư ấy vẫn ngày ngày chăm chỉ nuôi dưỡng giấc mơ của mình và rồi sẽ “hồn nhiên” với số phận…vì một ngày không xa trên chặng đường đời của Tường sẽ được “sưởi ấm” bởi những chở che.

ĐOÀN VĂN QUANG - CÓ NHỮNG TUỔI THƠ “NHƯ THẾ…”

Giữa bao bộn bề của cuộc sống khi bước chân mãi vội vã kiếm tiềm những ảo vọng vô hình, để rồi đôi lúc chợt giật mình nhận ra ta chỉ muốn quay ngược dòng thời gian, bỏ lại ồn ào, trở về nơi ta đã từng có một tuổi thơ “như thế”…chỉ biết ùa vào lòng mẹ, ôm trọn bờ vai cha và thản nhiên cười nắc nẻ, thả trôi tâm hồn như cánh diều chao lượn trên bầu trời ngập nắng vàng. Tuổi thơ ơi – nghe sao thiêng liêng quá, vì những ký ức tuổi thơ tự xa lắm đã nuôi dưỡng mạch nguồn xúc cảm yên bình. Nhưng…hẳn nhiên đâu phải ai cũng có một thời để ấm êm, để vô tư chao nghiêng giữa khung trời mơ mộng, đâu phải ai cũng có mẹ, có cha, đâu phải ai cũng có thể vô âu vô lo cười hả hê. 

Căn nhà cũ kỹ, tường vôi ố màu, rêu phong bám phủ là nơi Quang trãi qua tuổi thơ “như thế”. Ba bỏ đi từ khi Quang còn nằm trong bụng mẹ, muôn vàn lý do cho sự phụ bạc, nhưng có lẽ chữ “nghèo” là hợp lẽ nhất. Mười tám tháng tuổi, Quang chập chững những bước đi đầu đời, bi bô cất tiếng gọi mẹ cũng là lúc mẹ bỏ đi biền biệt, không một tin tức. Kể từ lúc ấy, Quang trở thành đứa trẻ lạc loài, không mẹ, không cha, được ông bà ngoại cưu mang. Tiếng gọi gia đình tha thiết chỉ biết đành giữ lại tận sâu trong tim. 

Tiếng vọng quá khứ rưng rức tâm can người mẹ tuổi già sức yếu. Chiều nào cũng vậy, lặng lẽ mong ngóng bóng con gái rồi sẽ quay về vì bà ngoại thương Quang lắm- đứa cháu chịu nhiều thiệt thòi. Và hơn ai hết, bà hiểu rõ nỗi mất mát kia lớn biết dường nào, vì vốn dĩ bà cũng là một đứa trẻ…mồ côi. Trên con đường mưu sinh, bà gặp và yêu ông ngoại của Quang, dù ông bị mù từ khi 3 tuổi. Tình yêu ấy lớn đến mức có thể cùng nhau vượt qua bao sóng gió, để rồi đơm hoa kết trái khi bà và ông có được 2 người con: mẹ và cậu của Quang. Những tưởng hạnh phúc là có thật, nhưng gia đình lại đối mặt với nhiều biến cố lớn để rồi giờ này hai thân già vò võ nuôi đứa cháu “mồ côi”. Ông ngoại tuổi cũng đã cao, mất sức lao động, đôi mắt mù khiến cho đi lại càng trở nên khó khăn. Sinh hoạt hàng ngày đều nhờ Quang và bà chăm sóc. Cứ mỗi lần có ai đến thăm, an ủi và động viên, bà lại không cầm được nước mắt, bao trĩu nặng đè nén bấy lâu nay như vỡ òa, giằng xé tâm can. Đôi mắt u buồn trên gương mặt khắc khổ hằn rõ những vết xước thời gian. Tiếng thở than nghẹn ngào kể về nỗi nhọc nhằn, chi phí của gia đình đều do một mình bà gánh vác, thu nhập cao nhất cũng chỉ 50 ngàn/ngày từ công việc làm vườn, trồng đậu phộng, rau củ…Hàng tháng có thêm 120 ngàn tiền trợ cấp của ông ngoại, gói gém, tằng tiện lắm mới đủ miếng cơm. Người con trai của bà đã yên bề gia thất, cũng khó khăn nên chẳng giúp được gì. Ước mong sao có ít vốn để nuôi một con bò và trồng thêm nhiều rau củ hơn nữa, biết đâu cuộc sống đỡ bấp bênh và bế tắc.

May mắn thay, Quang biết đỡ đần việc nhà cửa, ngoài giờ học, Quang chăm sóc ông và phụ bà bếp núc. Kể về hành trình “tuổi thơ”, Quang khẽ cười, rồi lặng lẽ cúi mặt, có lẽ em đã nếm đủ những chuỗi ngày cơ cực nhất, những lúc vội vã đi tìm chỗ trú mưa ngay trong chính ngôi nhà của mình, rồi từ năm 6 tuổi, mỗi khi ông bà ngoại không có nguồn thu từ mảnh vườn nhỏ, em đã phải đi xin cơm ở hàng xóm, các tiểu khu quân đội gần đó nên ai ai cũng biết hoàn cảnh đáng thương của cậu bé có gương mặt sáng láng này. Rồi Hội Cựu chiến binh xã cảm thương nên đã góp tiền cho Quang đi học, 100 ngàn mỗi tháng và cả tiền sách vở. Dù Quang chỉ có học lực trung bình nhưng em ao ước khi ra trường sẽ học được một cái nghề ổn định để bù đắp cho những vất vả, lo toan mà ông bà ngoại đã chịu đựng.

Có những tuổi thơ “như thế”, không biết nên ép một nụ cười cho đỡ mệt nhoài hay khóc than cho vơi bao cay đắng, tuổi thơ của cậu bé Đoàn Văn Quang như một nỗi ám ảnh đeo bám để rồi hàng đêm lại giật mình thảng thốt. Ngày mai trời lại sáng hoặc sau cơn mưa cầu vồng khoe sắc…là những mong mỏi cho tương lai của Quang. Ác mộng nào chẳng trôi qua, cơn mưa nào rồi cũng tan nhanh và cậu bé ấy sẽ an nhiên nở nụ cười trên bước đường đời. Vì Quang không hề đơn độc, tình yêu và sự sẻ chia mãi luôn bên em.

ĐOÀN MINH PHÚC - CẬU HỌC TRÒ NGHÈO VỚI GIẤC MƠ “THÀNH NGƯỜI”

Qua lời kể của thầy tổng phụ trách về cậu học trò 2 năm chỉ mặc mỗi chiếc áo trắng đến lớp, những người tình nguyện như chúng tôi chạnh lòng vì hoàn cảnh và cả nghị lực của em. Con đường đến nhà Phúc thật khó khăn, vất vả, có những đoạn gồ ghề, đi xe máy mà cứ như đang cưỡi ngựa, những khúc cua nguy hiểm, có cả cây cầu bé xíu được kết bởi những chiếc ván ọp ẹp, lắc lư, phía dưới là sông rộng...ấy vậy mà hàng ngày cậu bé ấy vẫn miệt mài đến lớp. Phúc không có phương tiện đi học nên em phải đi bộ gần 8 km đến trường, dù nắng hay mưa. Bạn bè ai cũng thương vì tính tình hiền lành, chất phác của em nên thường xuyên chở Phúc đi học.  

Căn nhà mà Phúc và gia đình đang sinh sống cũng đơn sơ đến nỗi bốn bức tường là những mãnh gổ, ngói lợp dừa do hàng xóm giúp đỡ gom góp cất tạm trên mảnh đất của người cậu cho ở nhờ. Thu nhập chính của cả gia đình 5 người từ việc đặt lú dưới sông, cứ đến chiều mỗi khi không có giờ học Phúc lại phụ cha gom lú đến mé sông, lựa lúc con nước thích hợp để đặt lú, sáng hôm sau nếu may mắn thì thu nhiều tôm, tép, cá bống hay cua...nhưng có khi chỉ được 1 con cá hoặc dăm 3 con tôm đem bán ở chợ cũng 30-40 ngàn, đủ cho cả nhà ăn một ngày. "Nghề đặt lú thất thường lắm, lúc có lúc không vì tùy vào con nước. Ở đây những gia đình nghèo, thất học chỉ biết dựa vào cái nghề này để sống qua ngày, qua tháng" - Ba Phúc thở dài ngao ngán khi nói về cái nghiệp mưu sinh. Ông ước ao có vốn để mua nhiều lú bát quái đem đặt mé biển lúc ấy đời sống ổn định hơn, có sống chết với nghề cũng không tiếc vì mấy mươi năm đeo đuổi nó. Ngoài đặt lú, Phúc và cha còn làm nhiều nghề khác nhau miễn là có thu nhập: thọc dừa, phụ hồ, khuân vác...Mẹ Phúc cũng tất tả sớm tối không kém, hàng ngày ngoài bán rau cũ, bà còn phụ chồng vá lú, làm việc nhà, chăm lo cho các con, nhất là em trai và em gái còn nhỏ tuổi của Phúc. Mặc dù cơ thể đau yếu nhưng không ngơi tay một ngày.

Phúc hiền lành và thấu hiểu hoàn cảnh của gia đình mình, ánh mắt em cứ cúi xuống mỗi khi tôi hỏi chuyện, hai bàn tay chai sạn lấm lem đất cát, run run cứ nắm chặt vào nhau, em bắt đầu kể cho tôi nghe bao vất vả: đó là những buổi đến lớp mà mắt cứ díu lại vì sau một đêm thức trắng để canh lú, rồi mặc cảm với bè bạn vì thiếu thốn, những khi cơ thể mệt rã rời nhưng vẫn cặm cụi từng trang sách để theo kịp bài vở, nhìn các bạn đồng trang lứa vui chơi em tủi thân vì mình phải lao vào làm việc cật lực để lo bữa cơm cho gia đình. Nhưng sự gian nan ấy nào có thể giết chết ước mơ của Phúc, em muốn trở thành một con người có "ích" để bù đắp thiếu thốn cho gia đình và tự vươn lên bằng sức của mình. Phúc học giỏi toán, lý, hóa và thích chơi thể thao, kiên trì, nhẫn nại để giữ vững thành tích hoạc tập trong suốt các năm qua, dù vừa học vừa bươn chải. Đã có lần em muốn nghỉ học để chuyên tâm kiếm tiền nhưng cha mẹ động viên cùng với nỗi nhớ thầy cô, bạn bè khôn nguôi nên em quyết tâm quay lại trường. Phúc nói không biết em có cơ hội học lên cấp 3 hay không vì đường xa, chi phí thuê trọ, ăn uống lại tốn kém...nói đến đây đôi mắt Phúc như chất chứa bao điều ấp ủ nhưng đầy bế tắc. 

Lúc tạm biệt Phúc ra về, chúng tôi vẫn không quên ánh mắt ấy, vẫn đau đáu dõi theo chúng tôi như chờ đợi một sự hy vọng. Rồi em lặng lẽ quay vào trong thu gom đống lú để chuẩn bị đặt lú khi chiều buông. Tạm biệt em - cậu bé mang trên vai gánh nặng gia đình nhưng âm ỉ giấc mơ “thành người” một ngày không xa.